Ziya Gökalp Mirası Uzmanlarca Masaya Yatırıldı

Türk düşünce dünyasının önemli şahsiyetlerinden Ziya Gökalp'in fikirleri ve kaleme aldığı eserler, “Eserleri Bağlamında Ziya Gökalp’in Düşünce Dünyası Çalıştayı” kapsamında derinlemesine incelendi. Keçiören Belediyesi, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi'nin iş birliğiyle, TÜRKSOY'un koordinasyonunda düzenlenen etkinlik, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde gerçekleştirildi. Çalıştay boyunca, Gökalp'in düşünce yapısı, eserleri, yaşadığı dönem koşulları ve ortaya koyduğu fikirler, alanında uzman akademisyenler tarafından değerlendirildi. Millet, milliyet, kültür, medeniyet, dil, eğitim ve toplum gibi birçok temel konudaki görüşleriyle Türk düşünce tarihinde iz bırakmış Gökalp'in, sonraki kuşaklara aktardığı güçlü düşünsel miras detaylı bir şekilde masaya yatırıldı.

Gökalp'in Fikirleri Günümüze Işık Tutuyor

Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Dr. Atila Zorlu, Ziya Gökalp'in Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna ve sonrasına birden fazla alanda yaptığı katkıların altını çizdi. Zorlu, konuşmasında şunları ifade etti: “Ziya Gökalp'in geride bıraktığı izlerin, Türk dünyasında hala güçlü bir şekilde varlığını sürdürdüğünü gözlemliyoruz. Günümüzde Türk dünyasında ortak alfabe çalışmaları, ortak üniversiteler ve çeşitli alanlarda iş birlikleri üzerine önemli çalışmalar yürütülüyor. Günümüzde bilgiye erişim oldukça kolaylaştı. Van'daki bir üniversite öğrencisi veya akademisyen adayı, İstanbul ya da Ankara'daki bir arşive gitmeden, internet üzerinden belgelere ve bilgilere ulaşabiliyor. Bizim zamanımızda bu süreç daha zorluydu, bizden önceki dönemlerde ise çok daha zordu. Ziya Gökalp'e olan kişisel hayranlığım tam da bu noktada ortaya çıkıyor. Gökalp'in yaşadığı dönemin şartlarında hangi kaynaklara ulaşarak, bugün bile bize referans olabilecek nitelikte eserler ortaya koyduğunu düşünmek gerekir. Bunun bile tek başına büyük bir saygıyı hak ettiğini düşünüyorum. Tarihî şahsiyetleri yaşadıkları dönemin koşulları içinde değerlendirmek esastır. Atatürk gibi bir dünya liderinin düşünce dünyasında önemli bir yer tutan büyük bir mütefekkirden bahsediyoruz. Ziya Gökalp, sadece 48 yıllık kısa ömrüne çok önemli çalışmalar sığdırmış, bugün bile düşünce dünyamıza referans ve mihenk taşı olabilecek eserler bırakmıştır. Bu çalıştayın da Ziya Gökalp'in düşünce dünyasının, eserlerinin ve Türk fikir hayatına bıraktığı mirasın farklı yönleriyle ele alınması açısından son derece değerli olduğunu düşünüyorum. Burada birbirinden kıymetli akademisyenlerimizi dinlemekten ve onların değerlendirmelerinden faydalanmaktan büyük memnuniyet duyuyorum. Keçiören Belediyemizin tüm imkanlarıyla öğrenci ve akademisyen olan, eğitim için emek harcayan herkese sonuna kadar açık olduğunu belirtmek isterim. Sizleri ilçemizde ağırlamak bizler için büyük bir mutluluk olur.”

Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç, Ziya Gökalp'in Türk kültür ve fikir hayatının müstesna şahsiyetlerinden biri olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmelerde bulundu: “Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e ülkenin kritik dönemeçlerine fikirleriyle yön veren Ziya Gökalp, düşünceyi eylemle birleştiren nadir bir fikir adamıdır. Gökalp'in düşünce dünyasını Atatürk ve Cumhuriyet'in kuruluş sürecinden ayrı değerlendirmek mümkün değildir. Atatürk'ün ‘Fikirlerimin babası Ziya Gökalp'tir.' sözü de onun fikir dünyasındaki yerini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Gökalp, yalnızca geçmişte kalmış bir düşünür değil; eserleri ve fikirleriyle bugün de yeniden okunması, anlaşılması ve tartışılması gereken güçlü bir düşünce mirasının sahibidir.” Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fulya Bayraktar ise çalıştayın ev sahibi olarak yaptığı konuşmada, “Doğumunun 150. yıl dönümünde Ziya Gökalp'in fikri mirasını tefekkür etmek üzere düzenlenen çalıştayımız, Türk düşünce geleneği ve felsefesinin bir muhasebesi olarak ve aynı zamanda bugün adına yeniden ortaya konulabilecek olan medeniyet iddiamızın somutlaşacağı bir zemin olarak düşünülebilir. Gökalp, toplumsal bunalımlara çözüm arayan bir sosyal filozoftur.” ifadelerini kullandı. Ziya Gökalp'in torunu Dicle Eroğlu, Gökalp'in bir kuramcı, eğitimci, gençlik piri ve yol gösterici olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi: “Türk Milleti'nin tarih sahnesinden silinmemek için direndiği o yıllarda, geleceğin büyüklerini yetiştirmek için Türk mitolojisinden, halk edebiyatı ve Türk kültüründen aldığı motiflerle çocuk edebiyatı yaratmıştı. Gökalp, ‘Ailedir bu milletin esası… Aile ne kadar kuvvetli olursa millet de o kadar kuvvetli olur. Aileyi kadın yapar, o halde millet de kadının eseridir.' der. ‘Kadın yükselmezse alçalır vatan, samimi olamaz onsuz bir irfan.' sözüyle de kız çocuklarının eğitimine verdiği önemi vurgular. Gökalp, bir kuramcı, eğitimci, gençlik piri ve yol gösterici olmuştur. Ancak bir dahi 48 yıllık yaşamına bu kadar çok çalışmayı sığdırabilirdi ama onun dahisi ve kahramanı Atatürk'tü.” Programa ilişkin bilgi veren Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nasrullah Uzman, Ziya Gökalp'in doğumunun 150. yıl dönümü münasebetiyle düzenlenen çalıştaya; yedi farklı üniversiteden, yedi farklı branştan, yedi farklı akademisyenin uzmanlık alanlarıyla ilgili özgün ve orijinal çalışmalarını paylaşacağını belirterek katkı veren herkese teşekkür etti. İki oturum halinde gerçekleştirilen çalıştayda, Gökalp'in eserlerindeki kavramsal metaforlar, modernleşme düşüncesi, din anlayışı ve milliyetçilik fikri gibi çok sayıda başlık üzerinde duruldu. Gökalp'in Türk sosyolojik düşünce geleneğindeki yeri ve yaşadığı dönemde Avrupa'daki etkileşimleri de ele alındı.