Putin ve Tokayev, İlişkileri Geliştirme Kararlılığını Vurguladı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev, 22. Rusya-Kazakistan Bölgelerarası İş Birliği Forumu kapsamında Omsk şehrinde önemli bir görüşme gerçekleştirdi. İki lider, bölgesel ve uluslararası düzeydeki iş birliği konularının yanı sıra Rusya-Kazakistan ikili ilişkilerini masaya yatırdı.

İş Birliği Stantlarına Ziyaret

Zirve öncesinde, iki ülkenin iş birliği alanlarını tanıtan bilgi stantlarını ziyaret eden liderlere, Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksey Overçuk ve Kazakistan Başbakan Yardımcısı Jaslan Madiyev sunumlar yaptı. Putin, Omsk'ta ilk Bölgesel Forum'un 2003 yılında düzenlendiğini hatırlatarak, o tarihten bu yana devam eden çalışmaların ikili ilişkilerin gelişimine büyük katkı sağladığını belirtti. Putin, iki ülke arasındaki ilişkilerin sadece sözde değil, fiiliyatta da stratejik nitelik taşıdığını vurguladı. Ticaret hacminin önemli bir gösterge olduğunu ifade eden Putin, geçen yıl 27,8 milyar ABD dolarına ulaşan ikili ticaretin bu yılın ilk beş ayında yüzde 4'ün üzerinde artış gösterdiğini açıkladı. Rusya'nın Kazakistan ekonomisinin en büyük yatırımcısı olduğunu belirten Putin, yaklaşık 30 milyar ABD doları değerinde 70 ortak yatırım projesinin yürütüldüğünü ve iş birliğinin metalurji, makine sanayi, enerji, ilaç gibi birçok farklı alana yayıldığını dile getirdi.

İnsani ilişkilerin önemine de değinen Putin, binlerce Kazakistan vatandaşının Rus üniversitelerinde eğitim gördüğünü ve Omsk'ta Kazak Milli Üniversitesi'nin bir şubesinin açılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Ayrıca, Rus öğrencilere tahsis edilen 100 devlet bursu için Tokayev'e teşekkür etti. Uluslararası platformlardaki iş birliğine de dikkat çeken Putin, Rusya'nın Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ), Kazakistan'ın ise Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) dönem başkanlığını yürüttüğü bu dönemde ortak tutumların uyumlu hale getirilmesi için birçok konu bulunduğunu ifade etti. Toplantıya üst düzey devlet yetkilileri, valiler, bölge yöneticileri ve iş insanları dâhil olmak üzere 650 katılımcının iştirak ettiğini ve çok sayıda anlaşma imzalanacağını belirtti. Putin, Tokayev'in babasının 1945'te Omsk'ta tedavi görmüş olmasının, Büyük Vatanseverlik Savaşı anısını ve halkların Nazizm'e karşı ortak zaferdeki katkısını yaşatma açısından önemini vurguladı.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev ise davet için teşekkür ederek Omsk'un Rus tarihinde önemli bir yer tuttuğunu ve iki ülke arasındaki iş birliğinin geliştirilmesinde kilit rol oynadığını söyledi. Astana ile Omsk arasındaki coğrafi yakınlığa dikkat çeken Tokayev, iki ülkenin dünyanın en uzun kesintisiz kara sınırını paylaştığını ve bu sınırın dostluk ve iş birliği sınırı olduğunu ifade etti. Ticaret hacmi verilerinin doğruluğunu teyit eden Tokayev, 2025'te yaklaşık 28 milyar ABD dolarına ulaşan ticaretin bu yılın ilk beş ayında önemli ölçüde arttığını belirtti. Rusya'nın ekonomilerine en fazla yatırım yapan ülke olduğunu yineleyen Tokayev, yaklaşık 30 milyar ABD doları tutarındaki Rus yatırımlarına ek olarak, belirlenen 177 sanayi projesinden 122'sinin hayata geçirildiğini ve bu projelerin toplam değerinin 53 milyar ABD doları olduğunu açıkladı. Günümüzün zorlu jeopolitik koşullarında bu rakamın son derece önemli olduğunu vurguladı. Kazak Milli Üniversitesi'nin Omsk'taki şubesinin, üniversitenin yurt dışındaki ilk şubesi olduğunu belirten Tokayev, bu projeye ve diğer tüm ortak projelere verdiği destek için Putin'e içten teşekkürlerini sundu. Eğitim alanındaki Sirius Projesi kapsamında Almatı ve Astana'da iki okulun inşasına başlandığını ve uzay çalışmalarının da geleneksel bir iş birliği alanı olduğunu ekledi. İlgili kurumların yakın iş birliği içinde çalıştığını ve ciddi bir sorun bulunmadığını söyledi.