Dijital Alışkanlıklar Siber Dayanıklılığı Artırıyor

Siber güvenlik alanında küresel bir lider olan Kaspersky, Orta Doğu, Türkiye ve Afrika (META) bölgesindeki çalışanlarla gerçekleştirdiği "İş Yerinde Siber Güvenlik: Çalışanların Siber Güvenlik Bilinci ve Davranışları" başlıklı araştırmasının bulgularını Siber Güvenlik Hafta sonu etkinliğinde kamuoyuyla paylaştı. Bu araştırma, günlük teknoloji kullanım alışkanlıklarının, özellikle de dijital dağınıklıktan kaçınmanın ve dijital yorgunluğu azaltmanın, kurumların siber güvenlik direncini doğrudan etkilediğini vurguluyor.

Dijital Yorgunluk ve Hata Oranları

Araştırma sonuçları, iş yerinde dijital yorgunluğun giderek artan bir sorun olduğunu gözler önüne seriyor. Türkiye'deki katılımcıların %16'sı, siber güvenlik konularındaki bilgi eksikliği nedeniyle teknolojiyle ilgili hatalar yaptığını belirtiyor. Bu oran, sürekli siber güvenlik eğitimlerinin ve farkındalık programlarının ne denli hayati olduğunu ortaya koyuyor. BT hatalarının diğer yaygın nedenleri arasında %25 ile acelecilik, %16 ile dikkatsizlik, %15 ile yorgunluk veya stres ve %5 ile aşırı bildirim alma yer alıyor. Sürekli uyarılar, mesajlar ve ekrandaki görsel karmaşa, hem maliyetli hatalara yol açabiliyor hem de sosyal mühendislik saldırılarının gözden kaçmasına zemin hazırlayarak siber güvenlik ihlallerine davetiye çıkarabiliyor.

Çalışma, Türkiye'deki çalışanların dijital çalışma alanlarını nasıl kullandıklarını da mercek altına aldı. Katılımcıların %50.5'i masaüstlerinde 10 ila 20 arasında simge bulunduğunu ifade ederken, %25'i bu sayının daha da fazla olduğunu ve masaüstlerinin yarısının veya tamamının simgelerle kaplı olduğunu belirtti. Ayrıca, katılımcıların %20'si herhangi bir zamanda tarayıcılarında 10'dan fazla sekmeyi açık tuttuğunu dile getirdi. Masaüstündeki aşırı simge ve açık sekmeler sadece dikkat dağınıklığına ve ertelemeye yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda cihaz performansını da olumsuz etkileyebiliyor. Kullanılmayan uygulamaların ise fark edilmeden veri toplama riski bulunuyor.

Hijyen Alışkanlıkları ve Öneriler

İlginç bir bulgu olarak, çalışanların büyük bir çoğunluğu klavye ve telefon gibi fiziksel yüzeyleri düzenli olarak dezenfekte ederken (%21'i bu alışkanlığı COVID-19 pandemisi sonrası edindiğini belirtiyor), dijital temizlik alışkanlıkları aynı oranda gelişmemiş durumda. Katılımcıların %58'i gereksiz dosyaları ayda en az bir kez temizlediğini söylerken, geri kalanlar bu işlemi çok daha seyrek, hatta yılda bir kez yapıyor. Dijital gürültüyü yönetmek, özellikle kritik projelerde odaklanmayı sürdürmek için büyük önem taşıyor. Bu dönemlerde sadece gerekli bildirimlerin açık tutulması öneriliyor. Düzenli molalar vermek de hem çalışan sağlığı hem de siber güvenlik farkındalığı açısından kritik. Araştırmaya göre, katılımcıların %79'u molalarını yemek veya içmek için değerlendirirken, %56'sı arkadaşlarıyla sohbet ediyor. Ancak sadece %8'i esneme veya fiziksel egzersiz gibi stresi azaltarak odaklanmayı yeniden sağlayan aktivitelere yöneliyor.

Kaspersky META Bölgesi Kıdemli Güvenlik Danışmanı Brandon Muller, dijital yorgunluğun gerçek ve büyüyen bir stres faktörü olduğunu, sürekli bildirimler ve bilgi bombardımanının odağı zayıflatarak çalışanları hatalara ve sosyal mühendislik saldırılarına karşı savunmasız hale getirdiğini belirtti. Muller, dijital ortamı sadeleştirmenin sadece verimlilik değil, aynı zamanda önemli bir siber güvenlik önlemi olduğunu vurguladı.

Siber Güvenlik İçin Pratik Adımlar

Kaspersky uzmanları, daha güçlü bir siber hijyen için günlük hayata entegre edilebilecek şu alışkanlıkları tavsiye ediyor:

• Masaüstü Düzeni: Gereksiz simgeleri ve dosyaları kaldırın veya düzenli klasörler altında gruplandırın.
• Tarayıcı Sekmeleri: İhtiyacınız olan sayfaları yer imlerine ekleyin, diğer sekmeleri kapatın ve tarayıcı geçmişinizi düzenli olarak temizleyin.
• Uygulama Temizliği: Kullanılmayan uygulamaları cihazlarınızdan kaldırın.
• Bildirim Yönetimi: Özellikle yoğun çalışma dönemlerinde sadece gerekli bildirimleri açık tutun.
• Düzenli Molalar: Ekrandan uzaklaşarak esneme veya hareket etme gibi aktivitelerle molalarınızı değerlendirin. Bu, odağı yeniden kazanmaya yardımcı olur ve yorgunluk kaynaklı hata riskini azaltır.

Kurumların da çalışanlarının siber dayanıklılığını güçlendirmek için şu adımları atması öneriliyor:

• Sürekli Eğitimler: Kaspersky Automated Security Awareness Platform gibi araçlarla e-posta güvenliğinden yapay zeka kullanımı gibi farklı konularda sürekli siber güvenlik eğitimleri düzenleyin.
• Kurum İçi Yönergeler: Parola politikaları, yazılım yükleme kuralları ve yapay zeka teknolojilerinin kullanımı gibi temel siber güvenlik konularında açık yönergeler oluşturun.
• Kapsamlı Çözümler: Kaspersky Next ürün ailesi gibi gerçek zamanlı koruma, tehdit görünürlüğü, inceleme ve müdahale yetenekleri sunan kapsamlı siber güvenlik çözümlerinden faydalanın.
• Güvenlik Kültürü: Çalışanları şüpheli faaliyetleri bildirmeye teşvik ederek ve proaktif güvenlik davranışlarını ödüllendirerek kurum genelinde güçlü bir güvenlik kültürü oluşturun.

Bu araştırma, 2025 yılında Kaspersky'nin talebi üzerine Toluna araştırma kuruluşu tarafından Türkiye, Güney Afrika, Kenya, Pakistan, Mısır, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde iş amaçlı bilgisayar kullanan çalışanlar ve işletme sahipleriyle toplam 2.800 çevrimiçi görüşme yapılarak gerçekleştirilmiştir.