Yazın Astım Ataklarına Dikkat!

Astım ataklarının en yaygın tetikleyicileri arasında yer alan viral enfeksiyonlar, genellikle sonbahar ve kış aylarında daha sık görülürken, özellikle alerjik bünyeye sahip çocuklarda yaz dönemi de ciddi riskler barındırabiliyor. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İmran Bari, aileleri yaz aylarında çevresel faktörlere karşı tedbirli olmaları konusunda uyarıyor.

Dr. İmran Bari, çocuklarda astımın yönetiminde düzenli doktor kontrollerinin ve tedaviye uyumun kritik olduğunu vurgulayarak, “Çocuğumun belirtileri azaldı” düşüncesiyle doktor önerisi olmadan tedaviye ara verilmemesi gerektiğini belirtiyor. Bari, yaz aylarında da rahatlatıcı ilaçların ve inhalerlerin kolayca ulaşılabilir olması gerektiğini ekliyor. Uzman doktor, çevresel önlemler alındığında ve ilaçlar düzenli kullanıldığında astımlı çocukların da sağlıklı bir yaz geçirebileceğinin altını çiziyor.

Yaz Aylarında Astımı Tetikleyen Başlıca Faktörler ve Korunma Yolları

Polenler

Alerjik astımı olan çocuklar için polenler, yaz aylarının en önemli tetikleyicilerinden biridir. Çayır ve çimen polenleri ilkbahar sonu ve yaz başında, ağaç polenleri yaz başlangıcında, yabani ot polenleri ise yaz sonu ve sonbaharda yoğun olarak havada bulunur. Polenlerin solunum yoluyla bronşlara ulaşması, alerjik reaksiyonları tetikleyerek solunum yollarında daralma, mukus üretiminde artış ve bronş duvarlarında şişmeye yol açar. Bu durum öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve hışıltı gibi astım belirtileriyle kendini gösterir.

Nasıl Önlem Almalı?

• Polen yoğunluğunun en yüksek olduğu sabah erken saatlerde pencereleri kapalı tutun ve dışarı çıkmaktan kaçının.
• Dışarı çıkma zorunluluğu varsa, çocuğunuzun ağız ve burnunu korumak için maske kullanın.
• Araçlarda polen filtresi, evde ise hava temizleme cihazları kullanmayı düşünebilirsiniz.
• Yaz sonunda çimlerin ve bitki örtüsünün çürüme döneminde çim biçme işlemlerinden uzak durun.

Hatalı Klima Kullanımı

Klima, yaz sıcaklarında konfor sağlarken, doğru kullanılmadığında astım riskini artırabilir. Dr. İmran Bari, klima filtrelerinin düzenli temizlenmemesi durumunda toz ve küf gibi alerjenlerin birikebileceğini ve bunların astımı tetikleyebileceğini belirtiyor. Ayrıca, mekanın ani ve aşırı soğutulmasıyla oluşan ısı değişiklikleri ve doğrudan soğuk havaya maruz kalma da astım ataklarına neden olabilir.

Nasıl Önlem Almalı?

• Klima filtrelerini düzenli olarak temizleyin.
• Ortam sıcaklığını 22-24 °C arasında tutmaya özen gösterin.

Piknik Alanlarındaki Duman ve Küfler

Yaz pikniklerinde karşılaşılan mangal dumanı, araç egzoz gazları ve ormanlardaki nemli, güneş görmeyen bölgelerde bulunan küf ve mantarlar da astım ataklarını tetikleyebilir.

Nasıl Önlem Almalı?

• Çocuğunuzu mangal, sigara ve egzoz dumanından uzak tutun.
• Güneş almayan, nemli ve rutubetli alanlardan kaçınarak, havadar ve kuru bölgeleri tercih edin.
• Pikniğe giderken hem koruyucu (inhale kortikosteroid) hem de kurtarıcı (inhale bronş genişletici) astım ilaçlarınızı yanınızda bulundurun.

Aşırı Yoğun Aktiviteler

Fiziksel aktiviteler çocuk gelişimi için önemli olsa da, aşırı yoğun egzersizler astımlı çocuklar için risk oluşturabilir. Dr. İmran Bari, yoğun aktiviteler sırasında ağızdan solunumun artmasıyla bronşlara kuru, soğuk ve filtrelenmemiş havanın ulaştığını, bunun da bronşlarda su kaybı, daralma ve iltihaplanmayı tetikleyerek astım krizine yol açabileceğini belirtiyor.

Nasıl Önlem Almalı?

• Spor aktivitelerini sabah erken veya akşam serin saatlerde planlayın.
• Egzersiz öncesi yeterli ısınma süresi ayırın.
• Yoğun fiziksel aktivite öncesinde kontrol edici ilaçların kullanımını aksatmayın.
• Gerektiğinde kurtarıcı veya nefes açıcı ilacın gecikmeden uygulanmasını sağlayın.

Virüs ve Bakteriler

Yazın kapalı alanlarda daha az vakit geçirilse de, uçak, otobüs ve tren gibi toplu taşıma araçları ile bekleme alanları virüs ve bakterilere maruz kalma riskini artırır. Rinovirüsler, COVID-19, parainfluenza ve bazı atipik bakteriler alt solunum yolu enfeksiyonlarına yol açarak astımlı çocuklarda hava yolu aşırı duyarlılığını ve bronş kasılmalarını tetikleyebilir.

Nasıl Önlem Almalı?

• El hijyenine özen gösterin.
• Hasta kişilerle yakın temastan kaçının.
• Kalabalık ve kapalı ortamlarda maske kullanımını teşvik edin.
• Çocuğunuzu sigara dumanından uzak tutun.
• Mevsimine uygun aşılarını yaptırın.
• Astımı kontrol eden ilaçların düzenli kullanımını sağlayın.

Yüksek Nem Oranı

İdeal nem oranı %40-50 arasında iken, yaz aylarında artan sıcaklıkla birlikte nem oranları da yükselir. Yüksek nem, ev tozu akarları, küf ve mantarların çoğalması için uygun bir ortam oluşturarak astım semptomlarını kötüleştirebilir.