Solaklık: Üstünlük Değil, Beynin Doğal Çeşitliliği

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, solaklık ve insan beyni arasındaki ilişkiye dair önemli açıklamalarda bulundu. Toplumda yaygın olanın aksine, solak bireylerin daha zeki veya yaratıcı olduğuna dair bilimsel bir kanıt bulunmadığını vurgulayan Alp, modern bilimsel verilerin, zeka ve özgün düşünme yeteneğinin sadece hangi elin kullanıldığıyla açıklanamayacağını ortaya koyduğunu belirtti.

Solaklık Bir Hastalık Değil, Doğal Bir Özellik

Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, solaklığın hem genetik faktörlerin hem de gelişimsel süreçlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkan doğal bir özellik olduğunu ifade etti. Tek başına solaklıktan sorumlu spesifik bir genin olmadığını, ancak birçok genin küçük etkileri ve anne karnındaki beyin gelişiminin el tercihinin oluşmasında rol oynadığını kaydetti. Çocuklarda baskın el tercihinin erken yaşlarda belirginleştiğini belirten Alp, bu durumun bir hastalık ya da düzeltilmesi gereken bir anormallik değil, beynin doğal çeşitliliğinin bir parçası olduğunu vurguladı.

Alp, solak bireylerde bazı beyin işlevlerinin yarım küreler arasındaki dağılımının sağ elini kullananlara göre farklılık gösterebileceğini ancak bunun tek başına bilişsel bir üstünlük anlamına gelmediğini dile getirdi. İnsan beyninin karmaşık zihinsel süreçleri her iki yarım kürenin koordineli çalışmasıyla yürüttüğünü, dolayısıyla bir kişinin yeteneklerini veya zihinsel performansını sadece el tercihine bakarak değerlendirmenin yanıltıcı olacağını söyledi.

Çocuklarda El Tercihini Değiştirmeye Çalışmak Sakıncalı

Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, solak bireylerin beyin yapılarının dil, motor beceriler ve mekânsal algı gibi nörolojik işlevler açısından sağ elini kullananlardan farklılık gösterebileceğini ancak bu farklılıkların her solak birey için geçerli olmadığını belirtti. Örneğin, sağ elini kullananların çoğunda dil işlevleri sol yarım kürede baskınken, solaklarda bu durumun sağ yarım küreye veya her iki yarım küreye daha dengeli dağıldığı görülebiliyor. Ancak hafıza, dikkat, dil becerileri veya mekânsal algı gibi alanlarda kişinin performansını sadece el tercihine göre yargılamanın mümkün olmadığını, solak bireylerin de kendi içlerinde heterojen bir grup olduğunu ekledi.

Alp, çocukların baskın olarak kullandığı eli zorla değiştirmeye çalışmanın doğru bir yaklaşım olmadığını ifade etti. Bu tür bir müdahalenin motor becerilerin gelişimini olumsuz etkileyebileceğini, yazı yazmayı güçleştirebileceğini ve performans kaygısına yol açabileceğini vurguladı. Alp, eğitim sürecindeki asıl hedefin çocuğun baskın elini değiştirmek değil, motor becerilerini desteklemek ve ihtiyaç duyduğu durumlarda her iki elini de etkili bir şekilde kullanabilmesini sağlamak olduğunu belirterek sözlerini tamamladı.