Kene Isırığında Hızlı Müdahale Hayat Kurtarıyor

Yaz mevsiminde doğa ile iç içe geçirilen zamanın çoğalması, kene kaynaklı rahatsızlıklara karşı tedbirli olmayı zorunlu kılıyor. İnsan sağlığını tehdit eden kene kaynaklı enfeksiyonlar arasında geniş bir coğrafyada etkili olan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), son verilere göre Afrika, Asya, Orta Doğu ve Doğu Avrupa dahil 30'dan fazla ülkede görülüyor. Türkiye'de ise vakalar özellikle İç Anadolu'nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve Doğu Anadolu'nun kuzey bölgeleri; Tokat, Sivas, Yozgat ve Çorum gibi illerde yoğunlaşıyor. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, ülkemizde her yıl nisan ve ekim ayları arasında görülen bu hastalığın, haziran ve temmuz aylarında zirveye ulaştığına dikkat çekiyor.

Kimler Daha Fazla Risk Altında?

Hastalığın temel bulaşma yolu, 'hyalomma marginatum' cinsi keneler aracılığıyla gerçekleşiyor. Virüs, kenenin deriye yapışması veya çıplak elle ezilmesi sonucunda vücuda yayılıyor. Bunun yanı sıra, enfekte olmuş hayvanların veya hastaların kan ve vücut sıvılarıyla teması da bulaşmaya neden olabiliyor. Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar, veteriner hekimler, kasaplar, sağlık çalışanları ve endemik bölgelerde yaşayan veya bu bölgelere seyahat eden bireyler, en yüksek risk grubunu oluşturuyor.

Belirtiler Nasıl Ortaya Çıkıyor?

Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan'ın açıklamalarına göre, kene tutunmasının ardından belirtiler genellikle 1 ila 5 gün içinde ortaya çıkıyor. Erken tanı için kritik uyarılarda bulunan Ayan, hastalığın yüksek ateş, genel halsizlik, baş ve kas ağrıları, mide bulantısı, kusma, ishal ve karın ağrısı gibi semptomlarla başladığını belirtiyor. İleri vakalarda ise birkaç gün içinde diş etleri, burun, sindirim sistemi ve idrar yolları gibi organlarda ciddi kanamalar meydana gelebiliyor. Şiddetli kanama, şok ve çoklu organ yetmezliği gibi durumlar ise ölümcül sonuçlara yol açabiliyor. Bu nedenle erken teşhis ve zamanında uygulanan destekleyici tedavi, hastalığın seyrini olumlu yönde etkileyerek yaşam kurtarıcı bir rol oynuyor. Hastalığın tedavisinde henüz etkinliği kanıtlanmış özel bir antiviral ilaç bulunmuyor.

KKKA'dan Korunmak İçin 5 Önemli Adım

Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, KKKA'dan korunmak için alınabilecek en etkili yöntemleri beş maddelik bir liste halinde sıralıyor:

• Kıyafet Seçimi: Riskli bölgelerde dolaşırken, uzun kollu ve paçaları kapalı, tercihen açık renkli giysiler giyin.
• Vücut Kontrolü: Riskli alanlardan döndüğünüzde vücudunuzu mutlaka detaylı bir şekilde kontrol edin.
• Temastan Kaçının: Vücudunuza tutunmuş bir kene fark ettiğinizde, keneye çıplak elle dokunmaktan veya onu ezmekten kaçının.
• İlk Müdahale: Vakit kaybetmeden uygun bir cımbız veya penset kullanarak, keneyi deriye en yakın noktasından nazikçe çıkarın.
• Profesyonel Destek: Keneyi kendiniz çıkaramıyorsanız, hızla en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Isırık Sonrası İlk 10 Gün Kritik

Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, kenenin çıkarılmasının ardından özellikle ilk 10 gün boyunca kişilerin ateş, halsizlik, iştahsızlık, kas ve baş ağrısı, bulantı, kusma ve ishal gibi belirtiler açısından kendilerini dikkatle izlemeleri gerektiğini vurguluyor. Bu semptomlardan herhangi birinin ortaya çıkması durumunda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna müracaat etmek büyük önem taşıyor. Kene vakalarının artmasıyla aşı konusu da gündeme gelse de, günümüzde KKKA'ya karşı dünya genelinde yaygın kullanıma girmiş ve etkinliği kabul edilmiş bir aşı mevcut değil. Bu nedenle, korunma önlemlerine uyum ve erken farkındalık, hastalıkla mücadelede en güçlü silah olmaya devam ediyor.