Hepatit B ve C: Küresel Tehdit ve Çözümler

Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Özcan Sönmez, Dünya Hepatit Günü kapsamında önemli açıklamalarda bulundu. Sönmez, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 3'üne denk gelen 287 milyon kişinin kronik Hepatit B veya Hepatit C ile yaşadığına dikkat çekti. Yalnızca 2024 yılında, bu hastalıklara bağlı olarak gelişen siroz ve karaciğer kanseri nedeniyle 1,3 milyon kişinin yaşamını yitirdiğini belirten Dr. Sönmez, viral hepatitin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olmasına rağmen, milyonlarca kişinin hala tanı almadan hayatına devam ettiğini ifade etti. Erken teşhis, tarama programları ve aşılamanın hayati önem taşıdığını vurguladı.

Engelleri Aşalım: 2026 Dünya Hepatit Günü Teması

Her yıl 28 Temmuz'da anılan Dünya Hepatit Günü'nün, ciddi karaciğer rahatsızlıklarına ve karaciğer kanserine yol açan viral hepatit konusunda farkındalık oluşturmayı amaçladığını dile getiren Dr. Özcan Sönmez, 2026 yılı için belirlenen “Hepatit: Engelleri Aşalım” temasının, insanların hayatlarını kurtarabilecek sağlık hizmetlerine erişimdeki engellerin kaldırılmasına yönelik bir çağrı olduğunu belirtti. Sönmez, “Viral hepatit, dünya çapında önlenebilir hastalık ve ölümlerin başlıca nedenlerinden biri olmaya devam etmektedir. 2026 kampanyası, daha güçlü siyasi taahhütler, sürdürülebilir yatırımlar ve önleme, test, tedavi ve bakıma adil erişimin genişletilmesine yönelik çabalar yoluyla, kanıtlanmış bilimsel bulguların eyleme dönüştürülmesini hedeflemektedir” şeklinde konuştu.

Dr. Sönmez, viral hepatitle mücadele için gerekli bilimsel araçların mevcut olduğunu vurguladı. Etkili aşılar, doğru teşhis yöntemleri, Hepatit C için iyileştirici tedaviler ve Hepatit B için ömür boyu süren tedavilerin enfeksiyonları önleyebileceğini, hayat kurtarabileceğini ve karaciğer kanseri ile sirozu azaltabileceğini ifade etti. Ancak damgalanma, farkındalık eksikliği, sağlık sistemindeki yetersizlikler ve süregelen eşitsizlikler nedeniyle milyonlarca insanın hala teşhis edilemediğini, tedavi görmediğini veya sağlık hizmetlerine ulaşamadığını ekledi.

Sessiz İlerleyen Tehdit: Hepatit B ve C

Hepatitin “karaciğerin iltihabı” olarak tanımlandığını belirten Dr. Sönmez, en sık nedenlerin viral hastalıklar olduğunu ifade etti. Hepatit A, B, C, D ve E olmak üzere beş ana tip hepatit virüsü bulunduğunu kaydetti. Özellikle Hepatit B ve C enfeksiyonlarının yıllarca belirti vermeden ilerleyebildiğini vurgulayan Sönmez, “Hepatit B ve C, kan ve cinsel yolla bulaşabilen enfeksiyonlardır. Hastalar çoğu zaman karaciğer sirozu gelişinceye kadar herhangi bir şikâyet yaşamayabilir. Bu nedenle hastalığın erken dönemde tespit edilmesi son derece önemlidir” uyarısında bulundu.

Sağlık çalışanları, sık kan transfüzyonu alan kronik hastalar, bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler, kanser hastaları ile askerlik, bakım evi gibi toplu yaşam alanlarında bulunan kişilerin düzenli hepatit taramalarından geçirilmesi gerektiğini hatırlatan Dr. Özcan Sönmez, erken tedavinin siroz ve karaciğer kanseri riskini önemli ölçüde azaltabileceğini belirtti. Hepatit C'nin günümüzde tamamen tedavi edilebilir bir enfeksiyon haline geldiğini, Hepatit B'nin ise uygun ilaçlarla uzun yıllar kontrol altında tutulabildiğini aktardı. Türkiye'de birçok hastanede gastroenteroloji veya enfeksiyon hastalıkları uzmanlarının gerekli tedaviyi başlatabildiğini ve ilaçlara erişimin kolay olduğunu da sözlerine ekledi.

Aşılama ve Farkındalık: En Güçlü Koruma

Hepatit A ve Hepatit B enfeksiyonlarına karşı etkili aşıların bulunduğunu ve her iki aşının da Türkiye'nin ulusal aşı takviminde yer aldığını belirten Dr. Sönmez, tam doz aşılama sonrası koruyuculuğun yüzde 95 ila yüzde 100 arasında değiştiğini ifade etti. Ancak dünya genelinde bebeklerin yalnızca yüzde 45'inin doğum sonrası ilk 24 saat içinde Hepatit B aşısı olabildiğini kaydetti. Viral hepatitle mücadelede en önemli adımların farkındalık, tarama, aşılama ve tedaviye erişim olduğunu vurgulayan Dr. Özcan Sönmez, “Bugün elimizde hepatiti önlemek ve kontrol altına almak için gerekli tüm bilimsel araçlar bulunuyor. Erken tanı konulan, zamanında tedavi edilen ve aşıyla korunan bireylerde siroz ve karaciğer kanseri büyük ölçüde önlenebiliyor. Hepatiti ortadan kaldırmak elimizde” değerlendirmesinde bulundu.