Çocuklarda Nörogelişimsel Belirtilere Dikkat

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Neriman Kilit, nörogelişimsel bozuklukların çocukların gelişimini nasıl etkilediği, farklı türleri ve özellikle otizmde gözlemlenen fiziksel ve davranışsal işaretler hakkında önemli bilgiler paylaştı. Kilit’e göre, bu bozukluklar çocukluk döneminde başlayarak bireyin bilişsel, sosyal, dil, motor ve davranışsal gelişimini çeşitli yönlerden etkileyen bir grup gelişimsel durumu kapsıyor.

Nörogelişimsel Bozuklukların Altı Ana Türü

Dr. Öğr. Üyesi Neriman Kilit, tıbbi literatürde ve DSM-5 tanı kriterlerinde bu bozuklukların altı ana kategori altında incelendiğini belirtti. Bu kategoriler; Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), Özgül Öğrenme Güçlüğü (disleksi, disgrafi gibi), Dil ve İletişim Bozuklukları, Anlıksal (Zekâ) Yetersizlikleri ve Motor Bozukluklar (tik bozuklukları, Tourette Sendromu gibi) olarak sıralanıyor.

Ortak Belirtiler ve Otizmdeki Özgül İşaretler

Her nörogelişimsel bozukluğun kendine has özellikleri bulunsa da, Dr. Öğr. Üyesi Kilit bu grubun bazı ortak belirtilere sahip olduğunu vurguladı. El yazısı veya düğme ilikleme gibi ince motor becerilerde ya da denge kurma ve yürüme gibi kaba motor becerilerde gerilikler veya koordinasyon sorunları görülebileceğini ifade etti. Ayrıca, günlük yaşam becerilerinde kısıtlılıklar, sınırlı ve yoğun ilgi alanları, yeniliklere direnç, tekrarlayıcı davranışlar ve takıntılı özellikler de ortak bulgular arasında yer alıyor.

Otizm Spektrum Bozukluğu’nda hem fiziksel hem de davranışsal belirtilerin birlikte değerlendirilmesinin önemine değinen Kilit, otizmde en dikkat çekici fiziksel bulgulardan birinin “parmak ucunda yürüme” olduğunu ve bunun kaba motor gelişim farklılıklarının önemli bir göstergesi sayıldığını söyledi. Davranışsal olarak ise el çırpma ve sallanma gibi tekrarlayıcı hareketler, belirli konulara aşırı ilgi, günlük rutinlere sıkı bağlılık ve bu rutinlerin bozulmasına güçlü tepkiler öne çıkıyor. Kilit, bazı çocuklarda ince motor becerilerin akranlarına göre yavaş geliştiğini ve günlük yaşam becerilerinde desteğe ihtiyaç duyulabileceğini sözlerine ekledi.