Türkiye'nin DOA Sistemi Forbes'ta Örnek Gösterildi

Dünyaca ünlü ekonomi ve iş dünyası yayınlarından Forbes, Türkiye'nin Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi'ni mercek altına aldı. Dergi, sistemin kritik hammadde teminini pekiştirmesi ve geri dönüşümü ekonomik bir yapıya dönüştürmesi gibi avantajlarını vurgulayarak, global çapta uygulanabilir bir model olarak öne çıkardı. Wesley Alexander Hill imzasıyla 13 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan “American Defense Should Champion Recycling To Compete With China” başlıklı analizde, geri dönüşümün sadece çevresel bir konu olmaktan çıkıp, endüstriyel üretim, ulusal güvenlik ve stratejik hammaddelere erişim açısından giderek artan önemine dikkat çekildi. Özellikle alüminyum, lityum, bakır ve kalay gibi üretim, enerji, teknoloji ve savunma sanayii için hayati öneme sahip malzemelerin ekonomiye yeniden kazandırılmasının, ülkelerin hammadde bağımlılığını ve tedarik zincirlerindeki kırılganlığı azaltabileceği belirtildi.

Türkiye Modeli “En Uygulanabilir Ulusal Sistem”

Forbes'taki analiz, birçok ABD eyaletinde ve Avrupa ülkesinde depozito iade sistemlerinin varlığına rağmen, Türkiye'nin geliştirdiği DOA Sistemi'ni ulusal ölçekte uygulanabilecek en güçlü örneklerden biri olarak değerlendirdi. Türkiye'deki modelin en dikkat çekici avantajlarından biri, kamu finansmanı yerine özel sermayeye ve genişletilmiş üretici sorumluluğuna dayanması olarak gösterildi. Bu yaklaşım, DOA Sistemi'nin vergi mükelleflerine ek bir yük getirmeden hayata geçirilmesini mümkün kılıyor. Ayrıca, DOA'nın güçlü dijital altyapısı; barkodlar, uçtan uca takip sistemi, Depozito İade Makineleri ve vatandaşların iadelerini mobil cüzdanlarına alabilmesini sağlayan teknoloji gibi unsurlar, sistemin öne çıkan özellikleri arasında yer aldı. Bu kurgulanan altyapı, vatandaşların sisteme katılımını kolaylaştırırken, toplama verimliliğini artırıyor ve kullanılmış içecek ambalajlarının atık olarak değil, ülke ekonomisi için değerli endüstriyel girdiler olarak değerlendirilmesini sağlıyor.

ABD’ye “Türkiye Modeli” Önerisi

Analizde, Türkiye'deki sistemin yalnızca bir çevre projesi olmaktan öte, yerli tedarik zincirlerini güçlendiren modern bir sanayi altyapısı olarak görülmesi gerektiği vurgulandı. ABD'ye, geri dönüşüm ve kritik hammadde politikalarını güçlendirmek amacıyla “Türkiye modeli bir depozito iade sistemi” kurması önerildi. Mevcut perakende noktaları, belediye tesisleri ve çeşitli kurumların modern dijital takip teknolojileriyle entegre edilebileceği belirtildi. Analizin sonuç bölümünde, Türkiye'nin DOA modeli, Batılı ülkelerin kendi ihtiyaçlarına göre adapte edebileceği bir yol haritası olarak tanımlandı. Benzer modern bir depozito iade sisteminin kısa sürede kurulabileceği, özel kaynaklarla finanse edilebileceği ve sadece çevresel bir uygulama olmaktan çıkıp sanayi altyapısının ayrılmaz bir parçasına dönüştürülebileceği ifade edildi.

Yerli Teknoloji Üreticileri İçin Fırsat

Forbes haberinde görüşlerine yer verilen Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, DOA Sistemi'nin Türkiye'nin yerli teknoloji sektörü için de önemli bir fırsat sunduğunu belirtti. Öztürk, Türkiye'nin tek bir ekipman tedarikçisine bağımlı olmak yerine rekabete açık bir model benimsediğini ve son iki yılda farklı Türk üreticilerin gerekli sertifikasyon süreçlerini tamamlayarak yerli Depozito İade Makineleri üretmeye başladığını aktardı. Yerli üreticilerin ihracat pazarlarını da hedeflediğini belirten Öztürk, bu gelişmenin geri dönüşüm teknolojileri alanında tamamen yeni bir sanayi ekosisteminin oluşumuna yol açacağını ifade etti. Öztürk, değerli hammaddelerin Türkiye ekonomisi içinde kalması sayesinde DOA Sistemi'nin cari açığın düşürülmesine katkıda bulunacağını ve sistemin tam kapasiteyle faaliyete geçmesiyle yılda yaklaşık 1 milyar dolar katkı sağlamasının beklendiğini sözlerine ekledi.